Watukamuwayku
Inka manka ruray yachay wasi
Raqchipi, Sañu llamk'ana wasipi, kay llaqtapi manka imayna rurakusqanta, kunan imayna rurakusqantapas rikuchiyku: llamk'anakunata, inkakuna ñawpaqmanta hamuq yachaykunatapas. Huk rurasqata rurayta, allpa llimp'ikunawan sumaqchayta, Raqchita riqsiytapas atinki.
- Hayk'a hap'inSapa p'unchaw 10 runa
- PachakunaWhatsApp-ninta rimanakuy
- Reservakuna929 437 218
Pacha ñan
Raqchipi manka ruray
Yaqa 1000 wata Cristo manaraq paqarimuqtin
Ñawpaq Horizonte
Raqchi museonpi kay pachamanta p'akisqa mankakuna kan, siq'isqa, Qusqu Marcavalle mankaman rikch'akuq llanq'iyuq. Pampapi ninapi utaq kichasqa hurnupi, pisi q'uñiwan kankakurqan.
Suyu kamachikuqkuna
Pukara, Wari
Qullasuyumanta, Wari kawsaymantapas yachaykuna chayamun. Raqchipi puka llimp'iyuq, sayarisqa uyayuq botellata tarirqanku; museopitaq achka llimp'iyuq wari rurasqakuna waqaychasqa kan.
Qhepa Intermedio
Kanchikuna
Willkamayu q'irupi kikinpa paqarisqan: kunkanpi siq'isqa mankakuna, llimp'iwan llunch'isqa chuwakuna, upyanakunapas, yana amaru siq'ipas.
Inka
Wiraqucha wasi
Inca Garcilaso de la Vega nisqanman hina, Wiraqucha inkaqa Cachapi, kunan Raqchipi, hatun wasita sayarichichirqan. Qusqu manka rurayqa kutipakuq rikch'aykunawan, siq'ikunawan rurakun, aríbalo, qiru hina.
Kunan
Perú suyuq Kawsay Kapuynin
Raqchi manka ruraq ayllukunaqa kikin yachaykunawanraqmi mankakunata rurallankuraq. 2018 watapi Ministerio de Culturaqa kay yachaykunata Perú suyuq Kawsay Kapuynin nispa willarqan.
Irvin Ferrandizpa, Bill Sillarpa Raqchimanta yachaykusqanman hina, Inca Garcilaso de la Vegap Comentarios Reales nisqanman hinapas; "Raqchi ñawpa manka ruray" willakuypi huñusqa.
Llamk'anakuna
Manka ruraqpa llamk'anankuna
Inka manka ruraqkunap llamk'achisqanmi, utaq chaykunaman ancha rikch'akuqmi. Sutinkunaqa runasimipim.
- Taqllina
- Huk uyan pampa aqo rumi. Llanq'ita pampachan, ima mankatapas qallarinapaq.
- Muyu
- Muyuq sapi: rurasqata hap'in sayarichishaqtinku.
- Lapiqara
- Hoq'o qara pedazo, patakunata tukunapaq.
- Llauchina
- Yakuyuq ukhu chuwa, llut'anapaq, lapiqarata hoq'ollata waqaychanapaq.
- Rump'u chawina
- Muyu rumi, sapip ukhunta kikinchan.
- P'alta chawina
- Pampa, suni, pómez rumi: ukhunta muyuchin, llunch'intaq.
- K'isuna
- Yaqa 15 cm fierro llañu: llanq'i muyukunata kikinchan.
- Chucuna
- Wayra burbujakunata horqhoq punzón.
- Lluncuna
- Llunch'u rumi, hawanta lliphichinapaq.
Rikch'aykuna
Inka mankakunap rikch'ayninkuna
Arqueólogo Luis A. Pardop t'aqasqan (1939). Wakintaqa llamk'ana wasipi kunankamapas rurallankuraqmi.
P'uyñu (aríbalo)
Aswan riqsisqa rurasqa: raymipaq, llamk'achinapaqpas, kawsaq llimp'ikunayuq.
Qhatupi qhaway →Q'ero (qiru)
Upyana.
Qhatupi qhaway →Manka
Muyu utaq suni manka, pampa sapiyuq utaq kinsa chakiyuq.
Aisana
Huch'uy p'uyñu apanapaq, tazaman rikch'akuq.
Ccocha
Taza.
Urpu
Aswan hatun rurasqa, muyu rikch'ayniyuq.
Kankay
Iskay hurnu
Kichasqa hurnu utaq uchha puñuna
Nina urqu rumikunamanta muyu (khankarumi), yanta, uchha k'atakunayuq. Rurasqakunataqa huk metro sayaykama huñunku, ichhuwan qatanku, 4-manta 6-kama hora kankanku. Chiriyanqa llapan tutam unan.
Tika hurnu
Kunan Raqchi manka ruraqkunap aswan llamk'achisqan, yaqapaschá Colonia pachapi chayamurqan. Kay llaqtap sach'achakunawan rawrachikun, roq'e hina; kankaytaq 4-manta 8-kama hora unan.
Maymanta: "Raqchi ñawpa manka ruray" willakuy, Máximo Amaru Mamanip, Sayda Choque Chuquihuancap qillqasqan.